Forum | YLYM-BILIM | Anyk we tebigy bilimler

Gün tutulmasy diňe Aý Günüň we Ýeriň ortasyna göni çyzyk boýunça düşende bolýar. Ýöne Aýyň Ýeriň daşyndan aýlanýan ýoly (orbitasy) bir az gyşyk (takmynan 5 gradus). Şonuň üçin Aý köplenç Günüň ýa üstünden, ýa-da aşagyndan geçip gidýär. Şol üç jisimiň (Gün, Aý, Ýer) matematik takyklykda bir çyzyga gelmegi we Aýyň Ýere iň ýakyn nokatda bolmagy örän seýrek gabat gelýän hadysadyr.

Aslynda Aýyň orbitasy tegelek däl-de, süýri (ellips) şekilli. Şol sebäpli Aý käte Ýere has ýakyn gelýär, käte bolsa daşlaşýar. 2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Aý Ýere iň ýakyn nokatlarynyň birinde bolar. Aý ýakyn bolansoň, ol asman giňişliginde adaty wagtdakysyndan has uly görünýär we Günüň ýüzüni has uly meýdanda we has uzak wagtlaýyn büräp bilýär. Ine, şonuň üçin hem 2027-nji ýylda biz 6 minutlyk "asyryň garaňkylygyna" şaýat bolarys.

Gün tutulmasyny Aýyň kölegesiniň Ýeriň ýüzünde goýýan yzy diýip göz öňüne getiriň. Aý kiçi bolansoň, onuň kölegesi Ýeriň hemme ýerini büräp bilmeýär. Şol kölege Ispaniýadan we Demirgazyk Afrikadan "göni" geçýär, şonuň üçin olar doly garaňkylygy görýärler. Türkmenistan bolsa şol kölegäniň gyrasynda galýar, şonuň üçin bizde Gün doly däl-de, "bölekleýin" (gapdalyndan kerçelen ýaly) görner.

Şeýle uzak dowam edýän tutulmalar alymlar üçin Günüň daşky gatlagyny (koronasyny / täjini) öwrenmäge iň amatly pursatdyr. 1919-njy ýyldaky Gün tutulmasynda Albert Einsteiniň "Otnositellik teoriýasy" (ýagtylygyň agyrlyk güýji bilen gyşarmasy) subut edilipdi. Kim biler, belki 2027-nji ýyldaky bu 6 minutlyk garaňkylyk hem ylymda täze bir gapyny açar?

Fantom, hawa dogry,belki taze ylmy açyşlar bolar

👍👍 ol hiclay başga planetalylar gelmese bolýa

erkin1997, :D seni akidaymesinler

rexha, ýokla 🥰

Maýýalar bolanlygynda nejeme ýürekler sogrulup, şonçada kelleler togurlanardy.

IDEALLIDER2, näme üçin beý diýdiň? Çynym bilen soraýan, bilmeýän maglumatym.

Vandenes, Mel Gibsonyň "Apokalipsis" kibosy 100% dogrydyra öýedemok, şol giňişleýin görkezer.