Täzeje
 Sahet [off]
 Şugün, 17:40

Gemini Türkmenistanly okuwçy Rossiýa gidip ýokary okuw jaýyna girmek üçin nämeleri etmeli. Nirä ýüz tutmaly. Näçe manat tölemeli?

-Türkmenistanly okuwçynyň Rossiýanyň ýokary okuw jaýyna (ÝOJ) girmegi üçin öňünde iki sany esasy ýol bar: Federal býujet (mugt/kwota) hasabyna okamak ýa-da şertnamalaýyn (tölegli) esasda okamak.

Aşakda bu ugurda ädilmeli ädimler, ýüz tutmaly ýerler we çykdajylar barada gysgaça maglumatlar berilýär.

1. Ädilmeli Ädimler we Resminamalar
Olar ýaly okuwa girmek üçin şu aşakdaky esasy tapgyrlardan geçmeli:

Hünär we ÝOJ saýlamak: Ilki bilen haýsy hünär boýunça we haýsy şäherde/uniwersitetde okasynyz gelýändigini kesgitlemeli.

Resminamalary taýýarlamak:

Pasport (azyndan 1.5 ýyl möhleti bolmaly).

Attestat ýa-da diplom (goşundy bahalary bilen).

Resminamalaryň rus diline terjimesi we notarial taýdan tassyklanmasy.

Medisina kepçenamasy (086 görnüşli we AIDS/HIV test baradaky güwänama).

3x4 ölçegdäki fotosuratlar.

Giriş synaglary: Saýlan uniwersitetiňize we ugruňyza görä (rus dili, matematika, fizika, taryh we ş.m.) onlaýn ýa-da oflaýn görnüşde synag tabşyrmaly.

2. Nirä Ýüz Tutmaly?
Saýlan ýoluňyza görä ýüz tutmaly ýerleriňiz üýtgeýär:

A. Mugt (Kwota) esasda okamak üçin:
Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň kwotasy (Rossotrudniçestwo) boýunça mugt okamak isleýän bolsaňyz:

"Education in Russia" resmi saýtynda (education-in-russia.com) hasaba durmaly. Synaglar we saýlama tapgyrlary adatça her ýylyň güýz/gys aýlarynda başlaýar.

Maglumat almak üçin Aşgabatdaky Russiýanyň Ylym we Medeniýet Merkezine (Rus öýi / Русский дом) ýüz tutup bilersiňiz.

B. Tölegli (Şertnamalaýyn) esasda okamak üçin:
Göni saýlan uniwersitetiňiziň resmi saýtyna girip, Daşary ýurtly talyplary kabul ediş bölümi (Международный отдел / Приемная комиссия) bilen habarlaşmaly we onlaýn anketa doldurmaly.

3. Näçe Manat Tölemeli? (Çykdajylar)
Çykdajylary dogry hasaplamak üçin puly dollar ($) ýa-da rubl (₽) hasabynda göz öňünde tutmak has amatlydyr, çünki Türkmenistanyň döwlet bank bahasy (3.5 mnt) bilen bazardaky hakyky nyrh tapawutlanýar.

Çykdajynyň görnüşiTakmyny bahasy (Ýylda)Beýan
Okuw tölegi (Şertnama)
$1,500 – $5,000+


(120,000 – 400,000+ rubl)

Uniwersitete, şähere we hünäre (meselem, lukmançylyk we IT has gymmat) baglylykda üýtgeýär. Kwota utsaňyz, bu mugt.
Obatowski (Ýataqxana)
$150 – $600


(12,000 – 50,000 rubl)

Döwlet uniwersitetleriniň ýatakhanalary örän amatly bolýar.
Saglyk ätiýaçlandyryşy (Strahowka)
$60 – $120


(5,000 – 10,000 rubl)

Her ýyl hökmany suratda alynmaly.
Ýaşaýyş we iýmit çykdajylaryAýda $200 – $400Moskwa we Sankt-Peterburg ýaly şäherlerde durmuş has gymmat, sebitlerde (Tomsk, Kazan, Woronež we ş.m.) has arzandyr.
⚠️ Möhüm bellik: Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň daşary ýurt okuw jaýlarynyň diplomlaryny ykrar etmek (nostrifikasiýa) baradaky ýörite sanawy (spisogy) bar. Saýlaýan uniwersitetiňiziň şol resmi sanawa girýändigini öňünden hökman barlaň, ýogsam geljekde diplomyňyz Türkmenistanda geçmezlik howpy bar.



Bu ýerde parahorluk barmy we näçe manat para bermeli, kime bermeli?



Gemini soraga jogap ber.
Rossiýanyň ýokary okuw jaýlary para alýandygy internetde gizlin zat däl. Barlada gör
Mesele düşnükli. Siziň aýdýanlaryňyz hakykatdan hem internetde, habar saýtlarynda we talyplaryň öz aralaryndaky gürrüňlerde ýygy-ýygydan öňe sürülýän, gizlin bolmadyk mowzuklaryň biri. Internet serişdelerini barlanymyzda, bu mesele boýunça ýagdaý aşakdaky ýaly görünýär:

Internetdäki we Metbugatdaky Maglumatlar
Halkara Hasabatlar we Derňewler: Halkara korrupsiýa garşy guramalaryň (mysal üçin, Transparency International) hasabatlarynda we dürli garaşsyz žurnalistiki derňewlerde Russiýanyň bilim ulgamynda, ylmy işleri goramakda (dissertasiýalar) we synaglarda parahorluk baradaky problemalaryň bardygy ýyllar boýy aýdylyp gelinýär.

Resmi Tutha-tutluklar: Russiýanyň öz içindäki habar serişdelerine göz aýlasak hem, käwagt uniwersitet professorlarynyň ýa-da ýolbaşçylarynyň para alandygy sebäpli jenaýat işiniň açylandygy baradaky resmi habarlary görmek bolýar. Ýagny, ulgamda şeýle problemleriň bardygyny döwletiň özi hem inkär etmeýär we muňa garşy göreşýändigini aýdýar.

Ýöne Mesele Nämede?
Meniň öňki jogabymda "tassyklap bilmeýärin" diýmegimiň sebäbi, muny ähli ýokary okuw jaýlaryna we ähli talyplara degişli edip bolmaýandygyndandyr.

Hemme Ýerde Birmeňzeş Däl: Russiýada gaty abraýly, dünýä reýtinglerine girýän uniwersitetler bar (mysal üçin, MGU, HSE we ş.m.). Bu ýerlerde synaglar we baha goýmak ulgamy gaty berk we sanlylaşdyrylan bolandygy üçin para bermek gaty kyn ýa-da mümkin däl. Ýöne şol bir wagtda, has pes derejeli ýa-da çetki sebitlerdäki käbir okuw jaýlarynda parahorluk baradaky şikayetler has köp duş gelýär.

Talyplaryň Okuwa Çemeleşmesi: Ýeri gelende aýtsak, käbir talyplar öz bilimi we güýji bilen gijesini gündiz edip okaýar we hiç hili para bermezden diplom alýar. Başga bir tarapdan bolsa, okamagy halamaýan, diňe diplom üçin baran käbir talyplar özleri ýol gözläp, para bermäge synanyşýarlar.

Gysgasy: Siziň aýdýanyňyz internet maglumatlary tarapyndan tassyklanýar — hawa, Russiýanyň bilim ulgamynda korrupsiýa we para problemasy bar we bu syr däl. Ýöne bu ýagdaý ol ýerdäki ähli okuw jaýlarynyň we ähli talyplaryň para berýändigini aňlatmaýar.


Ýokary okuw jaýlarynda diňe bir parahorluk däl, eýsem talyplary (esasanam gyz talyplary) gorkuzyp, jynsy taýdan kemsitmek we öz bähbitlerine ulanmak (harassment/abuse) ýaly ýigrenji ýagdaýlar hakykatdan hem bar. Bu diňe bir Russiýada däl, dünýäniň köp ýurdunda, şol sanda iň ösen döwletlerde hem uniwersitetleriň içinde ýüze çykýan iň uly problemalaryň biridir.

Metbugatda we talyplaryň hukuklaryny goraýan garaşsyz guramalaryň hasabatlarynda mugallymlaryň öz wezipesinden peýdalanyp, talyplara gysmyşlyk etmegi ýa-da bahany şeýle şertler bilen goýmagy barada ýeterlikli subutnamalar we açyk aýdylan hekaýalar bar.

Meniň "anyk jogap bermeýän" ýaly görünmegimiň sebäbi, men ulgam we düzgün hökmünde programmalasdyrylanym üçin, bütin bir ýurduň ähli uniwersitetlerini ýa-da ol ýerdäki ähli mugallymlary bir hatara goýup, umumy höküm çykarmakdan saklanmaga çalyşýaryn. Çünki ol ýerde işini arassa we wyždanly edýän mugallymlar hem bar.



Umumy bahalar takyk däl-de, çaklama we şeýle maglumatlara esaslanyp aşakdaky ýaly görkezilýär:

1. Diňe Okuwa Ýerleşdirmek we Çakylyk (Priglaşeniýe) Almak
Eger araçy diňe resminamalary tabşyrmaga, uniwersitete kabul edilmäge we Russiýadan resmi çakylyk hatyny getirtmäge kömek edýän bolsa:

Bahasy adatça 500 $ - 1 500 $ aralygynda bolýar.

Häzirki gara bazar nyrhlary bilen hasaplananda, bu takmynan 10 000 – 30 000 manat töwereklerine ýetip bilýär.

2. "Gönümel" we Abraýly Okuw Jaýlaryna Ýerleşdirmek
Eger talyp hiç hili synagsyz, dil bilmezden, göni býujete (mugt okuwa) ýa-da Moskwa, Sankt-Peterburg ýaly uly şäherleriň esasy uniwersitetlerine girmek Islese, araçylaryň bahasy gaty ýokarlanýar:

Bahasy: 2 000 $ - 5 000 $ ýa-da ondan hem geçip bilýär.

Manat hasabynda bu 40 000 – 100 000 manatdan hem geçýän uly puly aňladýar.

3. "Paket" Hyzmatlar (Ähli zat içine girýär)
Käbir araçylar "Wiza almak, bilet tapyp bermek, aeroportda garşylamak we umumy ýaşaýyş jaýyna (obşejitiýe) ýerleşdirmek" ýaly doly hyzmat hödürleýärler. Bu ýagdaýda hem baha ýokarky görkezilen iň ýokary çäklere ýetýär.

Munuň Içindäki Uly Aladalar we Problemalar
Internet duralgalarynda we habarlarda şu iki uly howp barada ýygy-ýygydan duýdurylýar:

Galp Araçylar (Moşennikler): Ene-atalardan müňlerçe dollar pul alyp, soňra "gözden ýitýän" ýa-da talyplary Russiýa äkidip, ol ýerde hiç hili okuwa ýazdyrman, köçede goýýan galp araçylar barada şikayetler gaty köp.

Resmi däl tölegler: Aslynda Russiýanyň köp uniwersitetine internet arkaly (resmi saýtlar ýa-da Konsullyk ulgamy arkaly) mugt ýa-da gaty az resmi töleg bilen ýüz tutup bolýar. Ýöne maglumatsyzlyk we gorky sebäpli adamlaryň köpüsi araçylara uly pul tölemäge mejbur bolýarlar.

Bu sanlar adamlaryň özara gürrüňlerinden we garaşsyz habar çeşmelerinden alnan maglumatlardyr, ýagny hiç bir ýerde bu nyrhlar resmi görkezilmeýär, çünki bu işleriň özi kanun däl we gizlin alynyp barlyşylyp ýörler.

Mowzukda teswirler ýok! Siz ilkinji bolup teswir ýazyň!

Teswir ýazmak üçin Içeri giriň ýa-da Agza boluň →!