Özümiziňki
 Fantom [off]
 Şugün, 08:49
 Ýalňyzlyk diňe emosional ýagdaý däl, eýsem fiziologik stressordyr...

19-njy aprelde «MIR» telekanaly Eldar Rýazanowyň meşhur «Iki adamlyk menzil» (Вокзал для двоих) melodramasyny görkezer. Bu film diňe bir sarsdyryjy söýgi taryhy bolman, eýsem sowet jemgyýetiniň durmuşyna, bulam-bujarlygyň we özboluşly koloritiň şahsy dramalar bilen nähili utgaşandygyna üýtgeşik bir garaýyş hödürleýär.



Rýazanowyň bu eseri özüniň ak ýürekliligi bilen ruhuňy gozgalaňa salýan bir şedewrdir. Iki dürli ykbalyň — pianinoçy Platon Rýabininiň we ofisiant aýal Weranyň tötänleýin duşuşygy eýýäm taryha öwrüldi. Emma bu film sowet durmuşynyň ensiklopediýasy hökmünde-de uly ähmiýete eýedir.

Filmiň iň gyzykly tarapy, onda şol döwrüň hakyky kaşallyk we ösüş simwolynyň — JVC firmasynyň VHS standartly portatiw wideomagnitofonynyň (daşky iýmit blokly HR-4100 EG modeli) ilkinji gezek ekranda peýda bolmagydyr. Bu gysga wagtda tapylýan, gymmat we örän abraýly günbatar tehnikasy «Mişa daýy» lakamly spekulýant (peýdakeş) aýalyň öýünde görkezilýär. 1980-nji ýyllarda SSSR-de wideomagnitofon diňe bir hojalyk tehnikasy bolman, eýsem başga bir dünýä açylan penjire we medeni rewolýusiýanyň nyşanydy.

SSSR-de wideomagnitofonlar 1980-nji ýyllaryň başynda peýda boldy we edil «Žiguli» awtoulagy ýa-da import jinsiler ýaly status simwolyna öwrüldi.

Daşary ýurtlarda wideomagnitofonlar eýýäm 1970-nji ýyllarda köpçülikleýin ulanylyp başlandy. JVC tarapyndan işlenip düzülen VHS we Sony-nyň Betamax formatlarynyň arasyndaky bäsleşikde VHS ýeňiş gazandy. Munuň esasy sebäbi kassetanyň iki sagada çenli ýazgy etmäge mümkinçilik bermegidi (Betamax-da bu wagt bir sagatdy).
Sowet Soýuzynyň özünde ilkinji nusgalar («Malahit», «Spektr-203 Wideo») eýýäm 60-70-nji ýyllarda bardy, emma olar diňe edara-kärhanalar üçin niýetlenip, bahasy 1000–1300 rubla ýetýärdi.
Ilkinji köpçülikleýin kassetaly model bolan «Elektronika WM-12» (1984 ý.) 1200 rubla durýardy. Bu şol wagtky ortaça aýlykdan (takmynan 200 rubl) alty esse köpdür. Ony resmi taýdan satyn almak üçin ýyllar boýu nobata durmalydy, spekulýantlarda bolsa bahasy 2-3 müň rubla çenli baryp ýetýärdi.

Hünärmenleriň we psihologlaryň pikiriçe, wideomagnitofon sowet adamsy üçin diňe bir gajet däl-de, eýsem medeniýetiň üsti bilen «başga bir durmuşyň» içine girmäge mümkinçilik berýän guraldy.

Adamlar öz öýlerinde günbatar kinosyny hiç hili senzurasyz we düşündirişsiz görüp başlady. Olar diňe gahrymanlara däl, eýsem durmuşyň nähili guralandygyna, köçeleriň görnüşine we adamlaryň özara gatnaşyklaryna siňe seredýärdiler.
Bir zat näçe elýetersiz bolsa, onuň gadyry şonça-da ýokary bolýar. Wideomagnitofony bar bolan adam öz-özünden adamlaryň üýşýän merkezine öwrülýärdi. Bu bolsa özboluşly bir «sosial kapital» döredýärdi.
Wideosalonlar we 10-15 adamyň üýşüp bir filme seretmegi diňe bir kino däl, eýsem täze tejribäni bilelikde başdan geçirmekdi.

Şol döwrüň ýene bir üýtgeşik tarapy — bir sesli terjimedir. Leonid Wolodarskiý, Andreý Gawrilow we Alekseý Mihalýew ýaly terjimeçiler rowaýata öwrülen şertlerde işleýärdiler.

Bellik: Burny gysylan ses (Гнусавый перевод):** Köp terjimeçiler, esasanam Leonid Wolodarskiý, sesiniň tanalmazlygy we aňtaw gulluklaryndan goranmak üçin ýörite gysgyçlary ulanýardy ýa-da sesini üýtgedýärdi diýen rowaýatlar bar. Emma munuň esasy sebäbi köplenç tehnikanyň hili we terjimeçiniň sesiniň özboluşlylygydy. Şol «nädogry» ses häzirki wagtda medeni mirasyň bir bölegine öwrüldi.



Wideomagnitofonlar arkaly sowet tomaşaçysynyň öňünde täze we janly dünýä açyldy. Iň köp isleg bildirilýän žanrlar:

Brýus Li, Çak Norris, Silwestr Stallone we Arnold Şwarsenegger ýaly ýyldyzlaryň gatnaşmagyndaky filmler hakyky meýlis boldy.
«Wýaz köçesindäki gowunçly düýş» (A Nightmare on Elm Street) ýaly filmler adamlar üçin garaşylmadyk täsir galdyrýardy.
«Ýyldyzly uruşlar» (Star Wars), «Terminator» we «Gaharjaň Maks» (Mad Max) ýaly dünýäler tehnologik taýdan elýetmez görünýärdi.
Walt Disney kompaniýasynyň multfilmleri hiliň we «başgaça çagalygyň» ölçegine öwrüldi.

Wideomagnitofon döwri 1990-njy ýyllaryň başynda bu tehnikanyň adaty haryda öwrülmegi bilen tamamlandy. Emma bu döwür bütin bir nesliň dünýägaraýşyny we medeni isleglerini üýtgetmegi başardy.

Mowzukda teswirler ýok! Siz ilkinji bolup teswir ýazyň!

Teswir ýazmak üçin Içeri giriň ýa-da Agza boluň →!