Täzeje
 yegelekov04 [off]
 Şugün, 15:17

“Oglan bilen gyzyň arasynda dostluk bolup bilermi?”
ýa-da başgaça aýdylanda: “Adamlaryň düşünşi ýaly däl-de, ýüregiň düşünşi ýaly gatnaşyklar hem bolýarmy?”

Salam agzalar! Hawa, köpden bäri size taýýar materiallary ýetirip ýörenem bolsam, öz durmuşymdan käbir zatlary oýlanma görnüşinde ýetirmegi niýet edip ýördüm. Ýöne näbelli tanşymyň bir gün maňa: “Käwagt adamlaryň başyndan geçen zatlar, toslanyp ýazylan hekaýalardan has täsirli bolýar” diýen sözi ençeme wagtdan bäri edip ýören pikirlerimiň çaltlanmagyna getirdi. Şeýdibem, şu gün elime telefonymy aldym-da, “Garalama” bölümimi açyp, klawiaturalary biraz tolgunyp, biraz hem oýlanyp basyşdyrdym.
Sebäbi bu gezekki mesele ýönekeý däl.
Bu gezek men size interneda girip ýygnan maglumatymy däl, öz durmuşymdan bir bölegi gürrüň bermekçi. Belki, men ýalňyşandyryn… belki dogry etdigim bolar… ýöne bolan zatlary bolşy ýaly gürrüň bermäge synanyşaryn.
Hany onda başlaýyn…
“Ýazmak menden — baha bermek sizden.”

Soňky ýyllarda durmuş meni garaşylmadyk ýerlere alyp gitdi. Şolaryň biri hem — okuw diýip, başga döwletde täze durmuş başlamak boldy. Gazagystana ilkinji gelen günlerim henizem ýadymda. Täze ýurt. Täze şäher. Täze adamlar. Dil başga, gurşaw başga, howa hem başga. Adam öz ýurdunyň ysyny küýsäp başlaýar eken.

Sentýabr aýydy.
Uniwersitetiň ilkinji günleri… Adam daşyndan özüni rahat görkezse-de, içinden nähili tolgunýandygyny diňe özi bilýär. Her kim täze dost gözleýärdi, kimdir biri toparyna öwrenişmäge synanyşýardy, kimdir biri bolsa diňe günüň nähili geçjegine düşünjek bolýardy.
Şol wagtlar kursdaş gyzlaryň biri has ünsümi özüne çekdi.
Ýok, ilki görenimde “haladym” diýsem ýalançy bolaryn. Näme üçindir ol beýleki adamlardan biraz tapawutly görünýärdi. Özüni arkaýyn alyp barşy, käteler agras, kämahallar bolsa pozitiw şadyýan häsiýetleri, gerek ýerinde bolsa çaganyňky ýaly ýylgyrmasy bardy.

Owadan gyzdy.
Muny inkär etmek bolmaz. Ýüz keşbinde bir üýtgeşik arassalyk bardy. Kä adamlaryň daş keşbi owadan bolýar, ýöne ýakynlaşanyňda sowuk çykýar. Kä adamlarda bolsa tersine. Emma onda ikisem bardy — daş keşbindäki sadalyk bilen häsiýetindäki üýtgeşik ýylylyk.
Şol bir wagtyň özünde biraz ynjykdy.
Käte gyzmady. Käte bolsa ownuk zada öýkeläp bilýärdi. Ýöne onuňam bir çägi bardy — ýüregi ýumşakdy. Gaty görünse-de, içinde näzikligi duýulýardy.
Ilki-ilkiler okuw meseleleri sebäpli gürrüňimiz köpeldi. Bir zat sorardy, düşündirerdim. Käte dokument işi, käte sapak, käte ýönekeý maslahat. Menem elimden gelen kömegi edýärdim.
Soňky wagtlar nähili bolandygyny özümem bilmän galdym — birdenkä şol “salam-salam” gatnaşygy dostluga öwrülip gitdi.
Uniwersitetde köplenç bir partada oturýardyk. Paranyň arasynda biri-birimiz bilen degişýärdik, gülüşýärdik. Jaň wagtynda bolsa daşynda oturgyçda oturyp gürrüňleşýärdik.

Adam bir-birine öwrenişýär eken.
Käte bir gün görmeseň, nämedir bir zat kem ýaly duýulýar.
Ýöne şu ýerde bir zady aýratyn belläsim gelýär…
Men oňa hiç wagt başga göz bilen seretmedim.
Belki, köp adam muňa ynanmaz. Sebäbi häzirki döwürde bir oglan bilen gyzyň ýakyn gatnaşykda bolmagy köpüň gözünde diňe bir manyny berýär. Ýa dostluk ýok diýilýär, ýa-da “entek boýun alanoklar” diýilýär.
Emma meniň pikirim başgaça boldy.
Sebäbi meniň oňa bolan gatnaşygymyň düýbi — söýgi däl, ynamdy. Hormatdy. Kömek etmekdi.

Soňky wagtlar ol maňa köp zatlaryny ynanyp gürrüň berýärdi. Şol ynam meni has seresap bolmaga ündeýärdi. Adam seni bir syrdaşy hökmünde görýän bolsa, onuň ynamyny döwesiň gelenok.
Emma durmuş hemişede seniň pikir edişiň ýaly bolanok eken.
Soňky wagtlar uniwersitetde gürrüňler çykyp başlady.
“Bular söýgüli öýdýän…”
“Gizläp ýörendirler…”
“Bir gör-ä, hemişe bile…”
Ilki güldük.
Soň bolsa şol gürrüňler köpelip başlady.
Hatda kwartirada bile ýaşaýan oglan-gyz dostlarymyz hem degişip:
— “Siz söýgülimi ýa?”
— diýip sorap başladylar.
Iň kyn tarapy bolsa başga ýerde boldy.

Onuň söýgülisi bardy.
Rossiýada işläp ýördi.
Uzak aralyk… emma gatnaşyklary dowam edýärdi.
Bir gün şol gürrüňler onuň söýgülisine-de baryp ýetipdir.
Elbetde, her kim ýaly ol hem nägile bolupdyr. Käbir zatlara garşy çykypdyr. Dogrusyny aýtsam, men ony hem ýazgaryp bilemok. Sebäbi daşardan seredeniňde ýagdaý başgaça görünýärdi.
Kim nädip başgaça düşünsin?
Emma meni geň galdyran zat — gyzyň gatnaşygy boldy.
Ol dostlugymyzy gorady.
Dogry düşündirdi.
Hatda gürrüňlerden soň söýgülisine berk talaplar goýupdyr diýip eşitdim. Sebäbi onuň pikirine görä, dostluk başga, söýgi başga zatdy.
Bu ýerde men uzak wagt oýlandym.

Bir gün özüm gürrüň açdym.
— “Belki biraz arany açmagymyz ýerlikli bolar… Seniň at-abraýyňa zyýan ýetmesin. Adamlaryň gep-gürrüňlerine gutarma ýok…” diýdim.
Dogrusyny aýtsam, dostlugyň soňy bolsun diýemokdym. Ýöne käbir ýagdaýlarda özüň çekilmek has dogry ýaly görünýär.
Ol bolsa garaşmadyk jogaby berdi.
— “Gatnaşmak islemeseň, bu seniň islegiň. Ýöne maňa gürrüňler päsgel berenok.”
Şol söz meni oýlandyrdy.
Sebäbi häzirki wagtda adamlar köp wagtlyk däl, diňeje peýdaň üçin ýanyňda bolýar. Emma biri seni dost hökmünde saýlap, gep-gürrüňe garamazdan gatnaşygy dowam etdirýän bolsa — bu başga zatdy.
Wagt geçdi.
Gep-gürrüňler azalmady.
Käte ýadatdymy? Hawa.
Nädogry düşünildikmi? Hawa.
Käte “adamlar haklymyka?” diýip oýlandymmy? Hawa.
Ýöne ähli kynçylyklara garamazdan, häzirki wagtda hem gatnaşygymyz dowam edýär.
Belki öňki ýaly däl. Adam ulaldygyça hemme zat üýtgeýär. Emma hormat saklandy. Dostluk saklandy.
Şeýle-de bolsa, bir sorag henizem käwagt kellämde aýlanýar:
"Hakykatdanam oglan bilen gyzyň arasynda arassa dostluk bolup bilermi?"
Ýa biz diňe adamlaryň düşünmedik bir gatnaşyklarynyň içinde gezip ýörüsmi?
Belki, käbirleri: “Ýok, beýle dostluk ýok” diýer.
Käbirleri bolsa: “Bar, diňe çäklerini bilse bolýar” diýer.

Men bolsa häzirem anyk jogap berip bilemok.
Sebäbi durmuş teoriýa ýaly däl.
Käte sen bir adamy gowy görmänem, ony ýitirmek islemeýärsiň.
Käte bolsa birini söýgüsi üçin däl-de, diňe adamçylygy üçin gymmat hasaplaýarsyň.
Şonuň üçin bu ýazgyny bir netijä getirip gutarmak islämok.

Dogrusyny siz aýdyň: meniň eden hereketlerim dogrumy? Şeýle dostluk hakykatdanam bolup bilermi? Siziň pikriňiz nähili?

Awtory: Sabyr Ýegelekow

Mowzukda teswirler ýok! Siz ilkinji bolup teswir ýazyň!

Teswir ýazmak üçin Içeri giriň ýa-da Agza boluň →!