Mawy [off]
21.02.2026 / 06:55
Dymmak iñ güýçli sesdir.
Diriligine gömülen gyz çagalar — adamzadyň ýüregindäki gara sahypa
Taryhyň iň agyr, iň utandyryjy sahypalarynyň biri — dünýäniň käbir gadymy jemgyýetlerinde gyz bäbekleriň ýaşamaga hak berilmän, dünýä inen pursadyndan soň ýok edilmegi boldy. Bu diňe bir adaty zulum däl-de, ynsanyň merhemetini ýitiren pursadynyň nyşanydyr.
Käbir jemgyýetlerde gyz çaga dünýä inse, öýüň bagty däl, öýüñ agyr ýüki hasap edilipdir. “Oglan — gorar, gazanar; gyzlar — çykdajy” diýen ýalňyş düşünje ene-atalaryň ýüregini daş ýaly gatadypdyr. Şol sebäpli täze doglan bäbejigiň ilkinji agysy ýaşaýşa hoş geldiň däl-de, dünýä bilen hoşlaşyk bolupdyr.
Topraga gömülen diňe bir beden däldi…
Ol — ýaşalmadyk çagalykdy.
Ol — aýdylmadyk ilkinji sözdi.
Ol — enäniň bagryna basmaga berilmedik gara bagyrydy.
Ol — kakasynyň elinden tutup ýöremedik ýolydy.
Bu wakalar aýratyn-da gadymy Arabystanyň jahyllyk döwründe giňden duş gelinipdir. Käbirleri utançdan, käbirleri garyplykdan, käbirleri bolsa jemgyýetiň basyşyndan gorkup şeýle etmişe baş urupdyr. Emma hakykatda olaryň hemmesi aslynda ýeke bir zady öldüripdirler — olar diñe ýañybir dogan gyz çagalary däl , eýsem özleriniň adamkärçiligini hem öldürdiler. Ynsanlygy hem şol bäbekler bilen ýere gömdiler.
Soňra adamzat akyl ýetirdi: perzent — jynsy bilen däl, janlylygy bilen gymmatly. Dünýä her doglan çaganyň dem alşy bilen baýlaşýar. Bir gyzyň ýaşaýşy — geljekki ene, mugallym, lukman, şahyryň ýaşaýşy. Belki, ol bütin dünýäni ýagtyldyp biljekdir.
Şol sebäpli bu taryhy ýatlamak diňe gynanmak üçin däl. Bu — gaýtalanmazlygy üçin ýatlamakdyr.
Sebäbi jemgyýetiň ösüşi köşkleriň beýikligi bilen däl, iň ejizine nähili saýa bolup bilmegi,olary nähili goraýanlygy bilen ölçenilýär.
Bir wagtlar ýer goýnuna berlen şol sessiz bäbekler ýerastyndan bize şeýle seslenmek isleýän bolmaklary mümkin:
*“Bizi halas edip bilmeseňiz-de, geljegi halas ediň, eý adamzat"...
✓Mawy
138 |
25 |
8 |
9 |
0 |
0 |
1 |
Fantom [off]
Wagtyňyzy manysyz geçirmäň, çünki her bir pursat altyndan gymmatlydyr...
21.02.2026 / 08:45
+2
Yslam dini ýaňy ýaýrap başlan döwürlerinde, geçmişiniň agyr ýüki bilen ýaşaýan bir adam Pygamberimiziň ýanyna gelýär. Bu adam öz taýpasynyň abraýly ýaşulularyndan biri bolan Kays bin Asymdy. Ol eýýäm musulman bolupdy.
Kays Pygamberimiziň öňünde dyza çöküp, göz ýaşlaryny saklap bilmän, özüniň on üç sany gyz perzendini öz elleri bilen diriligine topraga gömendigi baradaky elhenç hakykaty gürrüň berýär.
Onuň iň soňky gyzy bilen bolan wakasy bolsa, iň daş ýürekli adamy hem agladyp biljek derejede sarsdyryjydy. Kays şeýle gürrüň berýär:
Men uzak sapara gitdim, aýalym bolsa göwreli galypdy. Men ýok wagtym aýalym bir gyz çagasyny dünýä indirýär, emma menden gorkusyna ony gizläp, daýylarynyň ýanyna ugradýar. Maňa bolsa çaga öli doguldy diýip habar berýärler. Aradan ýyllar geçdi, men öz gyzymy görmedim we ony öli diýip hasap etdim.
Bir gün men öýde otyrkam, garyndaşlarymyzdan gelýän gaty owadan, mähirli we saçlary örülen bir gyzjagazy gördüm. Onuň gözlerindäki mähir meni geň galdyrdy. Aýalym çydaman, bu meniň öz gyzymdygyny boýun aldy. Ilki bilen ýüregim ýumşady, emma şol wagt içimdäki jahyllyk gorkusy we ile näme diýerin diýen boş abraý duýgusy oýandy. Bu gyz ulalyp maňa utanç getirer diýen pikir bilen, ony öldürmegi ýüregime düwdüm.
Men gyzymyň elinden tutup, ony daýylaryňyň ýanyna äkidýärin diýip aldap, uzak çöle alyp gitdim. Gyzjagaz bolsa hiç zatdan habarsyz, öz kakasynyň elinden tutup, bökjekläp, begenip gelýärdi. Bir ýere ýetenimizde, men çuň bir çukur gazyp başladym. Gyzym maňa geň galyp seredýärdi we Kaka, näme üçin bu çukury gazýarsyň diýip soraýardy. Men oňa jogap bermedim.
Gazýan wagtym sakgalymyň arasyna we eşigime çägeli toprak saçyldy. Şol pursatda gyzjagaz özüniň kiçijik elleri bilen meniň sakgalymyň topragyny kakyp, eşigimi arassalap başlady. Ol meniň onuň ölümüni taýýarlaýandygymy bilmän, maňa öz mährini berýärdi. Emma meniň ýüregim eýýäm daşa öwrülipdi. Çukur taýýar bolanda, ony göni içine okladym. Ol çukyryň içinden Kaka, meni taşlama, maňa näme edýärsiň diýip janhowryna aglaýardy. Men bolsa hiç zada seretmän, onuň kellesiniň üstüne toprak atyp başladym. Onuň iň soňky kaka diýen sesi ýatýança, men topragy dökmegimi dowam etdim.
Bu gürrüňi diňlän wagty, Pygamberimiziň gözlerinden ýaş akyp, sakgalyny ezýärdi.
Maglumat çeşmesi:
Bu sarsdyryjy waka Yslam taryhynyň iň meşhur hadysalaryndan biri bolup, ol birnäçe taryhy we hadys çeşmelerinde ýazylypdyr. Esasy çeşmeler:
1. Ahman bin Hanbeliň Müsned atly kitaby.
2. Darekutniniň Sünän kitaby.
3. El-Isaba fī Tamyīz el-Sahāba (Ibn Hajar al-Asqalani).
Şeýle-de bolsa, käbir taryhçylar bu wakanyň dürli wariantlaryny belläp geçýärler, ýöne esasy mazmun — Kays bin Asymyň öz gyzlaryny gömendigi we Yslam bilen bu ýaradan gutulandygy hemme çeşmede birmeňzeş tassyklanýar.
Mawy (21.02.2026 / 10:31)
Fantom,Tåsirinden çykmasy kyn hadyslaryñ biri. Sagboluñ.
IDEALLIDER2 (26.02.2026 / 23:51)
Fantom, doly okamaga çatmady gurbat
Fantom (27.02.2026 / 01:59)
IDEALLIDER2, Dogrydyr. ýöne şu adamlar özleri meýletin zorlykly we şm, saýtlara girip şeýle elhençlikleri nädip görüp bilýärkä diýärin käteler.
Durmyşyň ajy hakyýkatlaryndanam sapak almaly, ýöne her zadyň çeni çaky bar.
Ahmal [2m] Old school
21.02.2026 / 09:43
+1
Jahyllykdan, yone inni guramalar we kanun tarapyndan zenanyn hukuklary doly goralan (azajyk çendenasada), taze swilizasiya doremese bu yagday gaytalanmaz derejede goralan
Mawy (21.02.2026 / 10:33)
Ahmal,Ýöne şuña gelýänçä ençeme gyz perzentleri gurban gitdi.
Yunus [off]
Her täze köneler,her diri öler, emma...
21.02.2026 / 09:51
+1
Bu ýagdaýyň adamlaryň düşünjesinden aýrylmagynda,Pygamberimiziň (Muhammet.s.a.w.) adyny tutmazlyk gelişmeýär!
Mawy (21.02.2026 / 10:40)
Yunus, Digry aýdýañ. "Gyz perzent kakasy ücin Jennediñ açarydyr" diýilip gyzjagazlary halas eden Pygamberimize soñsuz Salam bolsun.(Sallallahu aleýhi wa sallam).
Täzejekoshejik [off]
Gepiň jotdo ýeri...Maral zeýrendi
21.02.2026 / 17:37
+0
Shu wagt owganistandada gyz söýüshse diriligine gömýäler diýärler sholom çynmyka
Kapiro [off]
Allah diýene Allah ýetişer
21.02.2026 / 17:57
+2
Diriligine gömülmek elhenç jenaýat, ýöne başga bir görünmeýän hakykat hem bar, şol gömülen çagajyklar gönümel Jenneti bolýar. Gömülmedik bolsa onuň dowzahy bolmak ähtimallygy hem bar. Adamyň ömrüniň maksady Jenneti gazanmakdyr, bu ýalançy dünýä geçijidir. 100 ýaşasaňda sagyňdan soluňa bakança bolmaz diýýär Magtymguly.
Basmacy [off]
Biziň azap çekmedik zadymyz, biziňki däldir...
21.02.2026 / 18:19
+1
Diriligine gömülen gyz çagalar — adamzadyň ýüregindäki gara sahypa
Edil beýlede däldirle.
Olar ýaly taryhy hatalar her zamanda-da, her kowumda-da boldy wagtynda.
Bilemok, muny häzir näme üçin ýatlanyňy. Birhili araplaryň jahyl wagtyndaky içki ahlak prinsiplerini bumatgy yslam araplar, umuman başga musulmanlara ýatlatjak bolmak öz ýerinde dogry däl. Bilmeýänlere ýigrenç döretmegi mümkin, şol döwür bn häzire baha berjek bolar.
Ýöne başga taraplaýyn ybrat, hikmet alaryn diýse, onda başga gürrüň
Meselem;
Her bir dinsiz jemgyýetiň şolar ýaly nyfaklary bolýar. Din bolmasa, ynanç bolmasa adamlar wagşylaşyberýär.
Adamlar belli bir derejä ýetmeli, onsaň Allatagala "täzeleniş" üçin bir pygamber, bir kitap, bir din ibermelidiginiň wagty gelendigini bildirýär.
Hemme pygamberlerem şeýdip geldi..
Lut kowmuny ýatlaň?!
Gyz çaga gömmekden has beter utançlyrak ýagdaýdadylar. Erkek erkegi münýärdi. We bu çydap bolmaz derejä ýetdi we ýenede "täzeleniş" gerek boldy...
Mawy (21.02.2026 / 20:31)
Basmacy, Gorkmadyk sylamaz diýen ýaly
Mawy (21.02.2026 / 20:33)
Basmacy, Lut kowmy şuwagta biziñ aralarymyzdada tapdyrjak.
IDEALLIDER2 [off]
26.02.2026 / 23:50
+1
Oglan maşgalanyň ýolbarsy, möjegi, bürgüt goragçysy, gyz bolsa maşgalanyň namys-ary hem baýdagy. Oglanlar, erkekçe boýun alaýalyň, eje-kakamyz garrap, ýatan ýerlerinde düşeklerini hapalasalar, olaryň yzyny arassalajagymyz az-azdyr. Emma gyzlar hökman arasslar, gelejekde gyzlarymyz biziňkini hem arassalar, ogullarmyz zordan deger.
Edebi söhbetdeşlik Goçmyrat Orazberdiýew bilen sorag jogap
Sada we yurekden berlen jogaplar, Gaty gowy mowzuk!...dowamy...
Ýüregimiň Sözleri❤️
Bir zat yazjak bolsan, kop okamany, kop pikir etmani, kop dushunmani, kop duymany, yzgiderli yazmany, tankytlardan sowamak dalde olardan guyc alm...dowamy...
Edebi söhbetdeşlik Taýmaz Seýidow bilen sorag-jogap
Kabir jogaplary okayan welin bu adam bilen tanyshasyn, owrenesin, yazgylaryny eserlerini urc edip owrenesin gelyar, Kabir jogaplar bolsa hatda mo...dowamy...
IDEALLIDER-iň toplan söýgi setirleri 4.
"Söýginiň bar ýerinde utanç ýok. Berk belle." Shula bir hiliraklay beylede bir zat bormay, Soygi pynhanlygy, utanjy, ejaby, edebi, gaty halayand...dowamy...
Ýagşylyk etseň ynsana, aylanyp deper ÿeňsäňe 3
Shutemada gozgalmaly mesele aydylmaly zat gaty kan, on un teswr dalde 1-2 sany mowzuk acaymasan, Has gysgasy, "Eger yagshylyk edip pushman boru...dowamy...
Ýönekeý hakykat
Her dowrun bir agirdi bolyar shu dowurdede yashuly, yash sahyrlar kan gowy yazyanlar bar...dowamy...