Täzeje
 Mugallyma [off]
 Şugün, 09:15

Heserdeş (oýlanma)

Kölüň kenaryna gelip, ine, şu setirleri ýazyp otyryn. Ylhamly tolkunlaryň joşgunly sazy, erkana guşlaryň owazy bilen goşulşyp, ajaýyp aýdyma öwrülýär. Salkynjak şemal çalajadan köwsarlap, ýüzümi ýelpäp, göwnümi galkyndyrýar. Tolkunlaryň owazy ruhuma rahatlyk çaýyp, hoşamaý hüwdileýär. Içki duýgularym hem şu köldäki tolkunlar kimin şemalyň ugruna agyp-dönýär. Kähalat kalbymda tupan turýar, käwagt parahatlyk. Megerem bu duýgyny maňa şol alňasap gelýän gomlar bagyş eden bolmaly. Ol joşdugyça göwnümem joşýar. Emma olar ýaly irginsiz joşup bilemok. Ylham perim duýdansyz gelýär-de, kän eglenmän uçup gidýär. Bolýar gidiber, ýene-de dolanyp geljegiňe, menden ýüzüňi öwürmejegiňe ynanýan.
Wagt hem şu suwlar ýaly aýlanyp akyp dur. Kenara urulýan her bir tolkun geçip giden günleriň, geljekki arzuwlaryň we häzirki pursadyň garyşyk owazy. Meniň ylhamym hem şol tolkunlaryň arasynda gizlenipdir. Ol gelende meni dünýäden üzüp, beýik bir giňişlige äkidýär; gidende bolsa, meni şu gumak kenarda oýlanyp oturmaga mejbur edýär. Emma bu dymyşlyk hem iň uly döredijilik.
Belki-de, ylhamyň irginsiz joşup bilmezligi onuň gymmatyny artdyrýandyr. Sebäbi gymmatly zatlar hemişe tapylmaýar, olara garaşylýar. Men hem şu kenarda şol eziz myhmana garaşyp oturaryn. Çarlaklar, durnalar, gök asman we goja kenar — hemmesi meniň şu duýgyly dünýämiň aýrylmaz bölekleri.
Durmuş hem hut şu köl ýaly: käte joşgunly, käte asuda, emma hemişe öz akymynda ajaýyp. Iň esasy zat — şol akymda öz ruhuňy ýitirmän, her pursatdan ylhamlanyp ýaşamak.
Tolkunlaryň aňyrsynda Günüň batyp barýan pursadyny synlamagy halaýan. Iň gowy setirler şol pursat döreýär. Günüň batyşy bilen asmanyň ýüzünde emele gelen gyzyl şapak kölüň ýüzüne ýazylyp, suwy jadyly bir reňke boýaýar.
Şadyýan çarlaklar göge galyp, tolkunlaryň owazyna tans oýnaýarlar. Şol pursat göwnüm ganatlanyp, ho-ol çaýkalaryň arasynda pelpelleýär. Hatda ötegçi durnalaram asuda ülkäme göçüp gelipdirler.
Adam öz-özi bilen galanda has dogruçyl bolýar eken. Men dymyşlygyň sesini diňleýärin. Hawa, ümsümligiň hem özüne mahsus owazy bar eken. Men özümi şu älemiň bir bölejigi ýaly duýýaryn, emma şol bir wagtyň özünde-de tutuş älem meniň içimde jemlenen ýaly. Aňyrdan alňasap gelýän tolkunlar, erkana ganat gerýän guşlar maňa adamlardan has ýakyn, has heserdeş. Sebäbi olar öz dilinde iň uly hakykaty aýdyp berýärler. Bu diňe bir gözellik däl, eýsem, bir ömürlik hakykatyň beýany. Heserdeş bolmak — diňe bir sözde däl, ruhda we ümsümlikde birleşmek. Tebigatyň bu jümmüşinde hiç hili ýasamalyk ýok, hemme zat öz tebigylygynda gözel. Aslynda, biz adamlaryňam iň uly kemçiligi şu dälmi näme? Tebigylygy ýitirmek... Emma şu kenar maňa aslyma dolanmagy öwredýär.
Tebigat bilen şeýle ýüzbe-ýüz galanyňda, sözlere mätäçlik duýulmaýar. Ýer bilen gögüň birleşýän çyzygyna — bakyga seredip, dünýäniň neneňsi çäksizdigine haýran galýaryn. Kenardaky gamyşlaryň şygyrdysy maňa pany dünýäniň geçip gidijidigini, emma şu pursatda duýýan yşkymyň bakydygyny pyşyrdaýar. Kähalat şeýle bir pursat bolýar, hatda iň ýakyn ynsanyňa-da aýdyp bilmejek syrlaryňy tebigatyň özüne aýdasyň gelýär. Sebäbi tebigat seni ýazgarmaýar, geň görmeýär, ol seniň syrlaryňy, sözleriňi, gaýgy-gussalaryňy sabyr bilen kabul edýär. Ine, şu ýerde men özümi hakykatdanam erkin duýýaryn. Hawwa, kärdeşim we dünýädeşim Daňatar Galpakowyň aýdyşy ýaly, "Bu ýer adamlardan heserdeş maňa".

Gerçeknazar AMANNAZAROW.

Heserdeş (Ironiýa)
Ine, ýene bir "ylham perisi" bilen duşuşyk. Kölüň kenaryna gelip, özüni dünýäden üzülen edip görkezmek häzirki döwrüň iň uly modasy ahyryn. Geliň, bu "ylhamly" pursatlara biraz içinden seredeliň:

Siz ol ýerde "ylhamly tolkunlaryň joşgunly sazy" barada ýazyp otyrkaňyz, hakykatda bolsa aýagyňyzdan garynja çykyp barýandyr ýa-da çybynlar "Seniň ganyň biziň ylhamymyz" diýip, gulagyňyzyň düýbünde simfoniýa çalýandyr. Ýöne ýok, biz bulary ýazmaly däl, biz "salkynjak şemaldan" söz açmaly!

"Wagt hem şu suwlar ýaly aýlanyp akyp dur" diýýärsiňiz. Dogry, wagt akyp dur, ýöne siziň Instagramyňyzda "Men we tebigat" diýen suratyňyza geljek "laýklary" sanap oturan wagtyňyz has çalt akýar. Pursady ýaşamakmy? Ýok-la, pursady surata düşürip, hemmelere "Görün, men nähili çuň adam!" diýip subut etmek has möhüm.

Ylham perisi gelende sizi "beýik giňişliklere" äkidýän bolsa, gidende sizi "gumak kenarda" galdyrýarmyş. Aslynda, peri däl-de, telefonuňyzyň zarýady gutarýandyr. Zarýad gutaran badyna, "beýik giňişlik" dessine "öýe haçan bararkak?" diýen gussa öwrülýändir.

"Tebigatda hiç hili ýasamalyk ýok" diýip, iň ýasama (filtirli) suratyň aşagyna ýazmak — ine, häzirki zaman ynsanynyň iň uly ironiýasy. "Tebigylygy ýitirmek — biziň iň uly kemçiligimiz" diýip, şol pursatda iň täze model smartfonyňyz bilen gamyşlaryň şygyrdysyny wideoa düşürýän bolsaňyz, tebigat size diňe gülümsäp biler.
"Men ümsümligiň sesini diňleýärin" diýýärsiňiz, ýöne aňyrdan gelýän şol tolkunlaryň arasynda kenardaky başga biriniň "Mangalyň oduny ýak!" diýen sesi ylhamyňyzy "pany dünýä" gaýtarýandyr.

Tebigat hakykatdanam dymýar we sizi ýazgarmaýar. Sebäbi tebigat siziň bu ýazan "filosofiýalaryňyzy" okanok. Ol ýöne dur, siz bolsa onuň adyndan gürläp, özüňizi "älemiň bölegi" ýaly duýup, öýe baranyňyzda ýene şol öňki, tebigatdan daşlaşan adamyňyza öwrülýärsiňiz.


Heserdeş (Anekdot)

Bir ýazyjy (ýa-da şahyr) döredijilik ylhamyny gözläp, şäheriň gozgalaňyndan gaçyp, kölüň kenaryna gelýär. Ol ýerde täsirli oýlanmalara çümüp, depderine şeýle ýazýar:
"Ine, tebigat meniň iň ýakyn heserdeşim. Bu ýerde hiç hili ýasamalyk ýok, diňe hakykat bar. Tebigat meni ýazgarmaýar, meni diňleýär..."

Şol wagt munuň yzyndan aýaly gelip, gapdalynda durýar-da, gahar bilen elini biline goýup diýýär:
— Hany, eý "heserdeş", öýde kranyň suwy akyp dur, çagalaryň okuw puly tölenmeli, sen bolsa bu ýerde çarlaklar bilen gepleşip otursyňmy? Tur öýe gaýdaly!

Ýazyjy uludan demini alyp, depderindäki iň soňky setiriň üstüni çyzýar-da, aşagyndan täzesini ýazýar:
— Hawa, tebigat meni ýazgarmaýar, ýöne öýe baranymda tebigatyň "wekiliniň" meni näme etjegini bir Alla bilýär!

Ýene bir gysga degişme:
Şahyr kölüň kenarynda oturyp, tolkunlara seredip hiňlenýär:
— Ah, neneňsi gözellik! Tolkunlar maňa pany dünýäniň geçip gidijidigini pyşyrdaýar...

Şol wagt golaýda toruny ýamap oturan garry balykçy sakgalyny sypap:
— Oglum, tolkunlar saňa pany dünýäni däl-de, "Eger häzir tora balyk düşmese, agşama naharsyz galarsyň" diýip pyşyrdaýandyr, gowy diňle — diýipdir.

Mowzukda teswirler ýok! Siz ilkinji bolup teswir ýazyň!

Teswir ýazmak üçin Içeri giriň ýa-da Agza boluň →!