Hytaýyň Hanjou şäherinde ýaşaýan 82 ýaşly pensioner zenan Çžan, köp ýyllaryň dowamynda bilindäki gryža (oňurga gapjagazynyň süýşmegi) sebäpli yzygiderli agyrylardan ejir çekip gelýärdi. Ol bu dowamly agyrydan gutulmak üçin halk arasyndaky gadymy we örän howply bir resepti ulanmak kararyna geldi. Zenan maşgalasyndan özüne sekiz sany kiçijik gurbaga tutup bermeklerini haýyş etdi, emma olary näme etjekdigini aýtmady. "Halk lukmançylygyna" ynanan pensioner zenan birinji gün üç sany, ikinji gün bolsa bäş sany diri gurbagany iýdi. Emma gysga wagtyň içinde onuň ýagdaýy düýpli ýaramazlaşyp, garnynda güýçli sanjylar başlady we agyrydan ýaňa hatda ýöremek ukybyny hem ýitirdi.

Çžezýan uniwersitet klinikasynyň lukmanlary tarapyndan geçirilen barlaglar netijesinde, zenanyň aşkazan-içege ulgamynyň agyr zeperlenendigi we oňa parazitar infeksiýanyň geçendigi anyklandy. Hassahananyň uly lukmany U Çžonweniniň aýtmagyna görä, diri gurbagalary iýmek diňe bir peýdasiz bolman, eýsem adam ömri üçin örän uly howp döredýär. Gurbagalarda köplenç "spirometra" ýaly howply parazitler bolýar, olar adamyň bedenine düşenlerinde gözleriň kör bolmagyna, agyr infeksiýalara we hatda ölüme hem sebäp bolup bilýärler. Iki hepdelik intensiw bejergiden soň, Çžan hassahanadan öýüne goýberildi, emma onuň biýlindäki gryža agyrylary aýrylman gaýtam, saglygyna hem uly zeper ýetdi.

Lukmanlar Hytaýda we beýleki Gündogar ýurtlarynda entek hem käbir adamlaryň ýylanlaryň ýa-da balyklaryň çig ötüni ulanmak, gurbaga dersini ýaralara ýelmemek ýaly ylmy taýdan subut edilmedik we howply usullara ýüz tutýandyklaryny belleýärler. Şeýle hem Hindistanyň Kerala ştatynda iki adamyň bir pyton ýylanyny tutup, ony nahar edip iýendikleri we şol sebäpli tussag edilendikleri baradaky habar dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekdi. Bu wakalar dünýäniň dürli künjeklerinde adamlaryň entek hem nädogry maglumatlara ynanyp, öz janyny howp astyna goýýandyklaryny görkezýär.

Şeýlelikde, 2026-njy ýylyň başyna bolan bu wakalar halk lukmançylygyndaky "ajaýyp reseptlere" örän seresaply çemeleşmegiň zerurdygyny ýatladýar. Lukmançylyk ylmy öňe gitdigiçe, hünärmenler islendik keselçilikde çig haýwan önümlerini ýa-da diri jandarlary ulanmagyň bedene öňüni alyp bolmajak zyýan ýetirip biljekdigini duýdurýarlar. Saglygy dikeltmek ugrundaky göreş, ylmy taýdan barlanan we howpsuz usullar bilen alnyp barlyp, halk arasyndaky asylsyz miflerden daşda durulmalydyr.

Kirli gap-gaçlar barada bir hekaýa bar.
🔸 Eger tarelkany derrew ýuwsaňyz, nähili kirli bolsa-da, ony arassalamak aňsat we çalt bolýar. Eger ony bir gün goýsaňyz, ýag gurap, demir bn sürtmek, süpürmek gerek bolar.
Emma siz tarelkanyň öz-özünden arassalanjakdygyna ýa-da kimdir biriniň gelip arassalajakdygyna ynanmak isleýäňiz. Tarelkany bir hepde goýsaňyz, hapa ýelim ýaly gurap gider. Ýöne bir pikir ediň, meseläni derrew çözmek aňsat bolmazmydy?
Logika bn seretsek ahyrsoňy, işleriň has erbetleşjekdigi malim.

Bu hekaýany durmuşyň ähli ugurlaryna ulanyp bolýar.
Adamyň "esasy serişdeleri" bar. Bularyň hemmesi ömür dowamlylygy, saglyk, pul, daşky gurşaw we bilimdir.
Üstünlik adamyň öz serişdelerini nähili dolandyrýandygy bilen baglanyşyklydyr

📌Ilýa Woloçkow " Realistiň gündeligi"